Uzun Yaşamın Peşinde Yanlış Şeyi mi Arıyoruz?

Geçen yazımda “longevity”ye neden farklı baktığımı paylaşmıştım. Benim için longevity, sadece daha uzun yaşamak ya da genç görünmek değil; hayatın ikinci 50 yılını sağlıklı, anlamlı ve kendin olarak tasarlamak demek.

Bu yazıyı yazdıktan sonra zihnimde tek bir soru dönüp durmaya başladı.

Acaba uzun yaşamın peşinde yanlış soruyu mu soruyoruz?

Bugün longevity denildiğinde aklımıza ilk gelen şey genellikle yaşam süresi oluyor.

90 yaş…

100 yaş…

Belki 120 yaş…

Sanki başarı, takvim yapraklarının sayısıyla ölçülüyormuş gibi.

İnsanların büyük çoğunluğu bana “120 yaşına kadar yaşamak istiyorum” demiyor. Çoğunlukla istedikleri nedir?

“Çocuklarıma yük olmak istemiyorum.”

“Torunumla rahatça oynayabilmek istiyorum.”

“Merdivenleri nefes nefese çıkmak istemiyorum.”

“Hafızamı kaybetmek istemiyorum.”

“Kendi işimi kendim görebilmek istiyorum.”

Dikkat ederseniz, bunların hiçbiri aslında uzun yaşam dileği değil.

Bunların hepsi iyi yaş alma isteği.

Belki de longevity’yi yeniden tanımlamamız gereken yer tam burası.

Kaç Yıl Yaşadığımız mı, Nasıl Yaşadığımız mı?

Size bir soru sormak istiyorum. Bugün biri size iki seçenek sunsa…

Birinci seçenek: 120 yaşına kadar yaşayacaksınız. Ama son 25 ila 30 yılınızı başkalarının bakımına ihtiyaç duyarak geçireceksiniz.

İkinci seçenek: 90 yaşına kadar yaşayacaksınız. Ama son gününüze kadar yürüyebilecek, düşünebilecek, kendi kararlarınızı verebilecek ve yaşamın içinde kalabileceksiniz.

Hangisini seçerdiniz? Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok. Ama bu soru bize longevity’nin aslında neyi amaçlaması gerektiğini düşündürüyor.

Belki de mesele yaşamı mümkün olduğu kadar uzatmak değil; yaşam kapasitesini mümkün olduğu kadar korumak.

Genç Kalmak mı, Yaşının En İyi Hâli Olmak mı?

Longevity’nin son yıllarda biraz yanlış anlaşıldığını düşünüyorum. Sanki hepimiz yıllara meydan okumalı, kırışıklıkları silmeli, yaşımızı gizlemeli ve 20 yaşındaki hâlimize dönmeye çalışmalıymışız gibi bir algı oluştu.

Ben bu isteğe biraz farklı bir yerden yaklaşıyorum.

40 yaşındaysam neden 20 yaşında görünmek istiyorum?

60 yaşındaysam neden yaşanmışlığımı saklamak istiyorum?

Yüzümüz, görünümümüz, yaşanmışlık ifadesi; sadece geçen zamanı değil, öğrendiklerimizi de anlatır. Hayatın içinden geçerken kazandığımız deneyimi, kaybettiklerimizi, yeniden ayağa kalkışımızı ve bilgeliğimizi.

Benim hayalim 20 yaşında görünmek değil; kendi yaşımın en sağlıklı, en güçlü ve en üretken hâli olabilmek. Çünkü yaş almak, gençliği kaybetmek değil, başka bir gücü kazanmak olabilir.

Sağlık Kusursuzluk Değildir

Bir başka yanılgı da sağlığı “hiç hastalığı olmamak” olarak görmek. Oysa gerçek hayat böyle işlemiyor.

Bazılarımız genetik olarak bazı hastalıklara daha yatkın doğuyoruz.

Bazılarımız kronik hastalıklarla yaşıyoruz.

Kadınlar için perimenopoz ve menopoz gibi doğal yaşam evreleri var.

Hayat zaman zaman bize istemediğimiz sürprizler hazırlıyor.

Peki bu durumda longevity mümkün değil mi? Tam tersine, herkes için longevity mümkün.

Longevity, kusursuz bir bedene sahip olmak değil; bedenini tanımak, onunla savaşmayı bırakmak ve onunla iş birliği yapmayı öğrenmektir. Sağlık bazen hastalıkların hiç olmaması değil, onlara rağmen yaşam kalitesini koruyabilmektir.

Neden 30 Yaş?

Ben sağlıklı yaş almanın temellerinin özellikle 30’lu yaşlardan itibaren atılması gerektiğine inanıyorum. Elbette daha erken başlamak her zaman avantajdır. Ancak 30’lu yaşlar, çoğumuz için hayatın yönünün belirginleştiği yıllardır.

Mesleğimiz şekillenmeye başlar.

Aile yaşamımız değişir.

Sorumluluklarımız artar.

Alışkanlıklarımız kalıcı hâle gelir.

Tam da bu yüzden 30 yaşından sonra yaptığımız her seçim, gelecekteki kendimize yazılmış bir yatırım mektubudur. Yediğimiz her öğün, yaptığımız her yürüyüş, ihmal ettiğimiz her uyku, ertelediğimiz her sağlık kontrolü… Hepsi gelecekte bizi taşıyacak insanı şekillendirir.

Benim İçin Longevity

Benim için longevity bir gençlik projesi değildir.

Bir estetik projesi değildir.

Sadece biyolojik yaşlanmayı yavaşlatma projesi de değildir.

Longevity, hayatın ikinci 50 yılını bilinçli bir şekilde tasarlama sanatıdır.

Sağlığımızı koruyarak…

Kaslarımızı güçlendirerek…

Zihnimizi canlı tutarak…

İlişkilerimizi besleyerek…

Üretmeye devam ederek…

Ve en önemlisi, kendimiz olmaktan vazgeçmeyerek…

Çünkü uzun yaşam ancak sağlıklıysa değerlidir. Sağlıklı yaşam ise anlamlı bir yaşam ile daha tatmin edicidir. Anlamlı yaşam da ancak kendimiz olarak yaşayabiliyorsak gerçektir.

Benim longevity tanımım tam da bu yüzden şöyle:

Longevity, 30 yaşından sonra kendin olarak, sağlıklı ve anlamlı yaş almak; hayatın ikinci 50 yılını sağlık, üretkenlik ve yaşam amacı açısından bilinçli şekilde planlamaktır.

Bu yazı bir davet.

Daha uzun yaşamaya değil…

Daha bilinçli yaşamaya…

Bugünden başlayarak gelecekteki kendimizi inşa etmeye…

Ve belki de en önemlisi, yıllar geçtikçe kendimizden uzaklaşmak yerine, kendimize biraz daha yaklaşmaya.